تنبلی تخمدان چیست؟ تنبلی تخمدان یا همان تخمدان پلی کیستیک، یکی از شایع ترین اختلالات در بین زنان است که این بیماری ممکن است در سنین باروی برای زنان بروز پیدا کند. یکی از مهم ترین علائم و نشانه های این بیماری، قاعدگی نامنظم و طولانی مدت است. لازم است بدانید که سندرم تخمدان پلی کیستیک، شامل کیسه هایی پر از مایع است.
در صورتی که این اختلال به موقع درمان نشود، می تواند پیامدهای منفی از نظیر ناباروری را برای فرد بیمار در پی داشته باشد. همچنین، نیاز است آزمایشات و تست هایی از جمله سونوگرافی هایی را جهت تشخیص این سندروم انجام دهید.
سندروم پلی کیستیک چیست؟
سندروم تخمدان پلیکیستیک (PCOS) یک اختلال شایع هورمونی در زنان در سنین باروری است که با عدم تعادل هورمونهای جنسی، اختلال در تخمکگذاری و علائم متابولیکی همراه است. در این وضعیت، تخمدانها معمولاً بزرگتر از حد طبیعی بوده و حاوی کیستهای کوچک متعدد (فولیکولهای نابالغ) هستند که تخمکگذاری را مختل میکنند.
مهمترین علائم PCOS شامل پریودهای نامنظم یا قطع قاعدگی، رشد موهای زائد (صورت، سینه، شکم)، آکنه مقاوم، چاقی، ریزش موی مردانه و نازایی است. این سندروم همچنین با مقاومت به انسولین و افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲، بیماریهای قلبی، چربی خون بالا و اختلالات روانی مانند افسردگی همراه است. علت دقیق آن هنوز مشخص نیست، اما ژنتیک و سبک زندگی نقش مهمی دارند. تشخیص معمولاً با بررسی علائم بالینی، آزمایشهای هورمونی و سونوگرافی تخمدانها انجام میشود و درمان آن بر پایه تنظیم سیکل قاعدگی، کنترل علائم، بهبود باروری و اصلاح متابولیسم است.
بیشتر بخوانید: سرطان تخمدان چیست؟
سندروم تنبلی تخمدان با چه عوارض هایی همراه است؟
سندروم تنبلی تخمدان یا همان سندروم تخمدان پلیکیستیک (PCOS) عارضهای چندوجهی است که در صورت عدم کنترل، میتواند منجر به مشکلات جدی در سلامت باروری، متابولیسم و حتی روان فرد شود. این سندروم صرفاً محدود به نامنظمی قاعدگی یا اختلال در تخمکگذاری نیست، بلکه با عوارض وسیعتری همراه است.
مهمترین عوارض تنبلی تخمدان عبارتاند از:
- ناباروری: به دلیل اختلال در تخمکگذاری یا عدم تخمکگذاری مزمن
- پریودهای نامنظم یا قطع قاعدگی (آمنوره): که میتواند باعث ضخیم شدن آندومتر و افزایش خطر سرطان رحم شود
- رشد موهای زائد (هیرسوتیسم) و آکنه مقاوم: ناشی از افزایش آندروژنها (هورمونهای مردانه)
- ریزش موی الگوی مردانه (آلوپسی آندروژنیک): بهویژه در ناحیه فرق سر
- چاقی شکمی و افزایش وزن مقاوم به رژیم: که خود مقاومت به انسولین را تشدید میکند
- مقاومت به انسولین و دیابت نوع ۲: به دلیل اختلال در متابولیسم گلوکز
- کلسترول و تریگلیسیرید بالا: که خطر بیماریهای قلبی-عروقی را افزایش میدهد
- اختلالات خلقی: مانند افسردگی، اضطراب و کاهش اعتمادبهنفس بهویژه در نوجوانان و جوانان
- نارسایی کبد چرب غیرالکلی (NAFLD): ناشی از اختلالات متابولیکی همراه با چاقی
به همین دلیل، PCOS یک بیماری صرفاً زنانه یا ساده نیست، بلکه اختلالی سیستمیک است که نیازمند درمان چندجانبه شامل تغییر سبک زندگی، داروهای تنظیمکننده هورمون و درمانهای متابولیک است.
سندروم تخمدان پلی کیستیک به چه علت بروز پیدا می کند؟
در پاسخ به این سوال باید بگوییم که تاکنون هیچ علت قطعی برای بروز این بیماری شناخته نشده است. اما در برخی موارد، این بیماری می تواند با انسولین اضافی موجود در بدن و ژنتیک ارتباط مستقیمی داشته باشد.
بیماری تنبلی تخمدان با چه علائمی همراه است؟
همان طور که می دانید این بیماری همانند سایر بیماری ها با علائم و نشانه هایی همراه است که این علائم عبارتند از:
- اختلال در دوران قاعدگی
- بالا رفتن سطح آندروژن
- فشار خون بالا
- بروز برچسب های پوستی
- ناباروری
- بروز بیماری هایی پوستی از قبیل: آکنه، پوست چرب و شوره سر
- بالا رفتن میزان کلسترول و تری گلیسیرید
- خستگی های مفرط
- طاسی الگوی زنانه
- بروز دیابت نوع 2
- درد در ناحیه لگن
- بروز بیماری های افسردگی و اضطراب
- افزایش و کاهش وزن ناگهانی
- رشد بیش از حد موها در نواحی صورت و بدن
- کاهش میل جنسی
بیشتر بدانید: کیست تخمدان چیست؟
پیشگیری از بروز بیماری تنبلی تخمدان
از آنجایی که تاکنون هیچ دلیل مشخصی برای بروز این بیماری مشخص نشده است، نمی توانیم روش قطعی را برای جلوگیری از بروز سندروم تنبلی تخمدان در نظر بگیریم.
اما در صورتی که هر یک از علائمی که در مطالب فوق نام بردیم، در شما ظاهر شد، لازم است در اولین فرصت به یک متخصص زنان مراجعه کنید زیرا که عدم درمان به موقع این بیماری می تواند عوارض های جبران ناپذیری را برای شما در پی داشته باشد.
همچنین توصیه می کنیم که جهت تشخیص به موقع بیماری تنبلی تخمدان، هر شش ماه یک بار تحت چکاپ های ماهانه قرار بگیرید.
برای تشخیص سندروم پلی کیستیک انجام چه آزمایش هایی ضروری است؟
باید بگوییم که هیچ آزمایش واحدی برای تعیین بیماری پلی کیستیک وجود ندارد، اما پزشک شما این امکان را دارد تا با استفاده از روش هایی از قبیل: معاینه فیزیکی، بررسی سابقه پزشکی و همچنین تجویز آزمایش خون برای اندازه گیری سطح هورمون کلسترول و گلوکز بهره ببرد.
بیشتر بخوانید: زگیل تناسلی
نحوه درمان سندرم تخمدان پلی کیستیک
برای بروز اختلال سندرم تخمدان پلی کیستیک تا به امروز هیچ درمان قطعی پیدا نشده است اما نگران نباشید زیرا که پزشک معالج شما می تواند تا حد زیادی، روند رشد بیماری و علائم آن را کنترل کند.
توجه داشته باشید، در صورتی که به بیماری سندروم تخمدان پلی کیستیک مبتلا شدید و در این زمان، قصد بارداری را دارید برای جلوگیری از بروز عوارض ناشی از این بیماری، می توانید نکات زیر را رعایت نمایید.
این نکات عبارتند از:
- مصرف داروهای دیابت: استفاده از این داروها می تواند دیابت را تا حد زیادی کنترل کند.
- مصرف داروهای باروری: در موارد خاصی ممکن است پزشک داروهایی از قبیل: استفاده از کلومیفن (کلومید)، ترکیبی از کلومیفن و متفورمین یا گنادوتروپین های تزریقی، مانند داروهای محرک فولیکول (FSH) و هورمون لوتئین ساز (LH) است را برای شما تجویز کند.
توصیه های کاربردی برای مبتلایان به سندروم تخمدان پلی کیستیک
شما با رعایت نکات زیر این امکان را دارید تا بیماری تنبلی تخمدان را از خود دور کنید.
این توصیه ها عبارتند از:
- روزانه 7 الی 8 ساعت خواب شبانه مفید داشته باشید.
- از مصرف مشروبات الکلی و سیگار به طور کامل دوری کنید.
- در روز، پیاده روی داشته باشید.
- مصرف آرد سفید را کاهش دهید.
- به طور میانگین، در روز 7 الی 8 لیوان آب بنوشید.
- مصرف شکر را تا حد زیادی را کاهش دهید.
کلام آخر
تنبلی تخمدان یا سندرم تخمدانهای پلی کیستیک (PCOS)، یک اختلال هورمونی در زنان است که با افزایش سطح هورمون های مردانه (آندروژن ها) در بدن همراه است. این اختلال باعث می شود که تخمدان ها بیش از حد بزرگ شوند و در آنها کیست هایی شکل بگیرد.
