چسبندگی رحم چیست؟ یکی از شایع ترین اختلالاتی که برخی از زنان ممکن است آن را تجربه کنند، بروز اختلال چسبندگی رحم است. آن دسته از زنانی که قصد بارداری دارند بایستی به این نکته توجه داشته باشند که قبل از اقدام به بارداری بایستی از سلامتی جسمانی خود اطمینان داشته باشند زیرا که از مهم ترین مسائلی که در دوران بارداری بسیار حائز اهمیت است می توان به سلامتی تخمدان ها اشاره کرد.
در مواردی که لولههای رحمی، به دلیل چسبندگی رحم دچار مسدودیت شده باشند، اسپرم امکان وارد شدن به داخل رحم را نیز ندارد. در اغلب موارد، زمانی که بافت اسکار در ناحیه بین دیوارهای داخلی رحم قرار گرفته باشد بیماری چسبندگی رحم بروز پیدا می کند. با ما تا آخر این مقاله همراه باشید تا اطلاعات لازم را در ارتباط با بیماری چسبندگی رحم را کسب نمایید.
بیماری چسبندگی رحم چیست؟
همان طور که می دانید، قسمت های داخلی رحم همانند بادکنک می باشد. همچنین لازم است بدانید که رحم ها با استفاده از پوششی به نام آندومتر محصور شده اند.
زمانی که یک زن باردار می شود، جنین او در ناحیه آندومتر قرار می گیرد که بروز هرگونه عفونت در این ناحیه می تواند سبب آسیب رساندن به آستر، ایجاد چسبندگی (بافت اسکار) بین دیوارههای داخلی رحم و در نهایت باعث چسبندگی غیرطبیعی دیوارها شود. در ادامه به علل بروز اختلال چسبندگی رحم اشاره نمودیم.
بیشتر بخوانید: سرطان رحم
علت بروز اختلال چسبندگی رحم چیست؟
اختلال چسبندگی رحم (معمولاً بهصورت «چسبندگی داخل رحم» یا سندرم آشرمن شناخته میشود) معمولاً وقتی بهوجود میآید که سطح داخلی رحم آسیب ببیند و در روند ترمیم، دیوارههای رحم به هم بچسبند. شایعترین علت آن، کورتاژ داخل رحم است؛ مخصوصاً اگر بعد از سقط، خونریزی شدید، باقیماندن جفت بعد از زایمان، یا عفونت رحم انجام شده باشد.
در این حالت، لایه داخلی رحم (آندومتر) خراشیده و زخمی میشود و بهجای اینکه بهطور طبیعی بازسازی شود، بین دو دیواره، بافت فیبروزی و چسبندگی تشکیل میشود.
برخی جراحیهای دیگر داخل رحم نیز میتوانند زمینهساز چسبندگی باشند؛ مثل عملهای هیستروسکوپی درمانی (برداشتن پولیپ، فیبروم زیرمخاطی، سپتوم رحم)، جراحیهای روی دیواره رحم، سزارینهای پیچیده، یا عفونتهای شدید رحمی (مثلاً بعد از زایمان، سقط یا برخی عفونتهای خاص مثل سل رحمی).
هر چه دخالت داخل رحمی خشنتر، تعداد کورتاژها بیشتر، و عفونت شدیدتر باشد، احتمال ایجاد چسبندگی هم بالاتر میرود.
بیماری چسبندگی رحم سبب بروز چه بیماری هایی می شود؟
بیماری چسبندگی رحم در اغلب موارد یک عارضه جدی است که در برخی موارد افراد برای درمان این بیماری نیاز به انجام عمل جراحی دارند. از جمله عوارض هایی که این بیماری می تواند در پی داشته باشد می توان به موارد زیر اشاره کرد که این موارد عبارتند از:
- سقط مکرر جنین
- نازایی
- درد لگن
- احتمال ابتلا به بیماری آندومتریوز
- بروز دوره های قاعدگی دردناک
از این رو لازم است، هر زمان که متوجه بروزی این بیماری شدید، در اولین فرصت به یک متخصص زنان مراجعه کنید تا هرچه زودتر تحت درمان قرار بگیرید.
بیشتر بخوانید: هیستروسکوپی رحم
چسبندگی رحم با چه علائمی همراه است؟
این اختلال هملانند سایر اختلالات با علائم و نشانه هایی همراه است که از شایع ترین این علائم می توان به موارد زیر اشاره کرد که این موارد عبارتند از:
- دوران قاعدگی دردناک
- کاهش خونریزی های رحم
- بروز اختلال در چرخه قاعدگی
- بروز درد در ناحیه لگن
نحوه تشخیص اختلال چسبندگی رحم
نحوه تشخیص اختلال چسبندگی رحم معمولاً با ترکیب چند روش انجام میشود تا پزشک بتواند محل و شدت چسبندگیها را بهطور دقیق مشخص کند.
ابتدا از شرححال دقیق بیمار شروع میشود؛ سابقه کورتاژ، جراحی داخل رحم، سقط، زایمان سخت یا عفونتهای رحمی از مهمترین سرنخها هستند. سپس پزشک به علائمی مانند کاهش یا قطع قاعدگی، دردهای چرخهای بدون خونریزی، یا ناباروری توجه میکند.
در مرحله بعد از روشهای تصویربرداری و آندوسکوپی برای تشخیص استفاده میشود. سونوگرافی واژینال در گام نخست انجام میشود، ولی معمولاً نشانههای غیرمستقیم را نشان میدهد. روش دقیقتر، عکس رنگی رحم (HSG) است که با تزریق ماده حاجب به داخل رحم انجام میشود و نقاطی که ماده وارد نمیشود، احتمال چسبندگی را نشان میدهد.
روش پیشرفتهتر، سونوهیستروگرافی است که با تزریق سرم و مشاهده در سونوگرافی انجام میشود. اما دقیقترین و بهترین روش تشخیص، هیستروسکوپی است؛ در این روش دوربینی ظریف از دهانه رحم وارد رحم میشود و پزشک مستقیماً محل و شدت چسبندگیها را مشاهده میکند. در بسیاری از موارد، همان زمان نیز میتوان چسبندگیها را آزاد کرد.
مراحل تشخیص اختلال چسبندگی رحم
| مرحله | توضیح |
|---|---|
| بررسی شرححال و علائم | بررسی سابقه کورتاژ، سقط، عفونت یا جراحی رحم و علائمی مثل کاهش خون قاعدگی |
| سونوگرافی واژینال | ارزیابی شکل رحم و ضخامت دیواره داخلی؛ تشخیص غیرمستقیم چسبندگیها |
| عکس رنگی رحم (HSG) | تزریق ماده حاجب به رحم و مشاهده محلهای بستهشده یا غیرقابل عبور |
| سونوهیستروگرافی | پر کردن رحم با سرم و بررسی دقیقتر با سونوگرافی |
| هیستروسکوپی (استاندارد طلایی) | مشاهده مستقیم داخل رحم با دوربین ظریف و تعیین محل، وسعت و نوع چسبندگی |
| MRI (در موارد خاص) | استفاده محدود برای بررسی رحم در صورت بسته بودن کامل حفره یا نتایج مبهم |
بیشتر بدانید: فریز زخم دهانه رحم
چگونه می توان از بروز اختلال چسبندگی رحم جلوگیری کرد؟
در پاسخ به این سوال باید بگوییم که هیچ راهی برای پیشگیری از ابتلا به بیماری چسبندگی رحم وجود ندارد زیرا که این اختلال در اغلب موارد در کنار روش های درمانی دیگری برای بیمار بروز پیدا می کند اما توصیه می کنیم که قبل از انجام هرگونه روش درمانی برای درمان بیماری های زنان، عوارض این روش های درمانی را از پزشک خود بپرسید.
کلام آخر
خوشبختانه امروزه شاهد فعالیت های بسیار گسترده ای از سوی بهترین متخصص های زنان هستیم که هر یک از این متخصصان توانایی تشخیص و درمان انواع بیماری زنان از جمله بیماری چسبندگی رحم را نیز دارند. دکتر ریحانه یوسفی شارمی، با سابقه درخشان خود در زمینه درمان بیماری های زنان توانسته است در اغلب موارد برای درمان بیماری چسبندگی رحم، بهترین نتایج درمانی را حاصل کند.
