یائسگی چیست؟ به طور کلی به قطعی کامل دوران قاعدگی یائسگی می گویند که این اختلال با نشانه ها و علائمی همراه است. به طور معمول، سن ابتلا به دوران یائسگی بالای 40 است اما در موارد نادری ممکن است افراد در سنین پایین تر به این اختلال مبتلا شوند که به آن یائسگی زودرس می گویند. از شایع ترین علت های ابتلا به دوران یائسگی می توان به نارسایی اولیه تخمدان اشاره کرد.
یائسگی چیست؟
یائسگی مرحلهای طبیعی از زندگی زنان است که در آن، تخمدانها بهتدریج تولید هورمونهای زنانه، بهویژه استروژن و پروژسترون را متوقف میکنند. در نتیجه، چرخه قاعدگی برای همیشه قطع میشود و توانایی باروری از بین میرود. یائسگی معمولاً در سنین ۴۵ تا ۵۵ سالگی رخ میدهد، اما در برخی موارد ممکن است زودتر (یائسگی زودرس) یا دیرتر از این محدوده اتفاق بیفتد. پزشکان زمانی تشخیص یائسگی را قطعی میدانند که خانم به مدت ۱۲ ماه متوالی پریود نشده باشد.
این دوره با تغییرات مختلفی در بدن همراه است که ناشی از کاهش سطح هورمونهاست. بسیاری از زنان در این دوران علائمی مانند گرگرفتگی، تعریق شبانه، تغییرات خلقی، خشکی واژن، بیخوابی و کاهش میل جنسی را تجربه میکنند. با این حال، یائسگی یک بیماری نیست، بلکه تحولی طبیعی در فیزیولوژی بدن زن است. با تغذیه مناسب، ورزش منظم، کنترل استرس و در صورت نیاز، درمانهای جایگزین هورمونی، میتوان علائم آن را تا حد زیادی کاهش داد و کیفیت زندگی را حفظ کرد. یائسگی در واقع شروع فصلی جدید از سلامت و آگاهی زنانه است، نه پایان آن.
بیشتر بدانید: لیزر خشکی واژن
مراحل دوران یائسگی
لازم است بدانید که یائسگی دارای دو مرحله است که این دو مرحله عبارتند از:
مرحله گذر از یائسگی یا مرحله پیش از یائسگی
در این مرحله از یائسگی، ترشح هورمون های استروژن به آرامی کاهش می یابد که بروز این اختلال، سبب مختل شدن سیکل دوران قاعدگی می شود که حتی در برخی موارد این امکان وجود دارد که فرد در بعضی ماه ها اصلا پریود نشود.
این مراحل تا مدت ها ادامه پیدا می کند تا آخرین پریود برای فرد اتفاق بیفتد که بعد از آن دیگر دوران قاعدگی رخ نخواهد داد که در این مرحله فرد وارد دوران یائسگی می شود.
مرحله یائسگی کامل
توجه داشته باشید در مواردی که فرد بعد از آخرین پریود به مدت یک سال دوران قاعدگی را تجربه نکند، وارد دوران یائسگی می شود. از جمله نشانه های این نوع از یائسگی می توان به مواردی از قبیل: پوکی استخوان و بیماری های قلبی اشاره کرد.
با ما تا آخر این مقاله همراه باشید تا از تمامی علائم و نشانه های دوران پیش و پس از یائسگی آگاه شوید.
| مرحله | زمان وقوع و توضیح علمی | ویژگیهای شاخص در بدن و خلقوخو |
|---|---|---|
| پریمنوپاز (پیشیائسگی) | معمولاً از اواخر دههی ۳۰ یا اوایل ۴۰ سالگی آغاز میشود و چند سال قبل از قطع کامل قاعدگی ادامه دارد. در این زمان، عملکرد تخمدانها بهتدریج کاهش مییابد و میزان استروژن در بدن نوسان دارد. | چرخههای قاعدگی نامنظم، تغییر در شدت خونریزی، گرگرفتگی خفیف، نوسانات خلقی و گاهی کاهش میل جنسی دیده میشود. |
| منوپاز (یائسگی قطعی) | زمانی است که قاعدگی بهطور کامل برای ۱۲ ماه متوالی قطع میشود. میانگین سن بروز آن حدود ۵۱ سالگی است. | کاهش چشمگیر سطح استروژن، گرگرفتگی شدیدتر، خشکی واژن، بیخوابی، تعریق شبانه و تغییرات خلقی شایع هستند. |
| پستمنوپاز (پس از یائسگی) | مرحلهای است که پس از یک سال از قطع قاعدگی آغاز میشود و تا پایان عمر ادامه دارد. در این زمان تخمدانها فعالیت هورمونی بسیار کمی دارند. | علائم یائسگی ممکن است کاهش یابد اما خطر ابتلا به پوکی استخوان، بیماری قلبی و خشکی واژن افزایش پیدا میکند. رعایت تغذیه مناسب و ورزش منظم اهمیت زیادی دارد. |
علائم پیش از دوران یائسگی
از جمله علائم پیش از یائسگی می توان موارد زیر را نام برد که این موارد عبارتند از:
- تعریق و یا گرگرفتگی های شبانه
- نوسانات خلقی و مشکلات خواب
- بی اختیاری ادرار و خشکی واژن
لازم است این نکته را ذکر نماییم این علائم به طور معمول به مدت 4 الی 5 سال قبل از دوران یائسگی کامل بروز پیدا می کند ولی با رخ دادن دوران یائسگی کامل، از شدت این علائم کاسته می شود. در ادامه هر یک از این علائم را برای آگاهی بیشتر شما عزیزان به طور کامل شرح داده ایم.
بیشتر بخوانید: تنبلی تخمدان چیست؟
تعریق و یا گرگرفتگی های شبانه
برخی از افراد علائمی همانند: گرگرفتگی و تعریق های شبانه را تجربه می کنند. این احساس گرفتگی در نواحی بالاتنه بسیار بیشتر رخ می دهد که چند ثانیه تا چند دقیقه طول می کشد. افرادی که این دسته از علائم و نشانه ها را تجربه می کنند می توانند زیر نظر پزشک خود با مصرف داروهایی از قبیل: داروهای هورمونی و غیر هورمونی برای کنترل این علائم اقدام کنند.
نوسانات خلقی و مشکلات خواب
از دیگر علائم و نشانه های دوران یائسگی می توان به مشکلات خواب و نوسانات خلقی اشاره نمود.
این نوع از علائم دوران یائسگی به علت گرگرفتگی و تعریق شبانه ممکن است برای فرد رخ دهد. همچنین بروز این اختلال می تواند افسردگی ها خفیف را در پی داشته باشد که پیشنهاد می کنیم از روش های زیر برای جلوگیری از این اختلالات بهره ببرید.
این موارد عبارتند از:
- شب ها از خوردن وعده غذایی های سنگین به شدت خودداری کنید.
- از استعمال دخانیات خودداری کنید.
- شب ها از خوردن کافئین، قهوه و چای خودداری کنید.
- از چرت زدن های کوتاه مدت در طول روز امتناع کنید.
- قبل از رفتن به رختخواب از لبنیاتی همچون؛ شیر یا ماست استفاده کنید.
- اتاق ساکت و خنکی را برای خوابیدن انتخاب کنید.
بی اختیاری ادرار و خشکی واژن
خارش، و درد موقع نزدیکی، احساس سوزش ادرار و بی اختیاری ادرار از جمله مهم ترین و شایع ترین علائمی است که زنان در دوران یائسگی ممکن است آن را تجربه کنند.
اغلب این زنان در داشتن رابطه جنسی خود، احساس نارضایتی دارند که این افراد برای حل مشکل خود می توانند از روان کننده ها و مرطوب کننده های واژن برای درمان خشکی واژن استفاده کنند. همچنین این افراد این امکان را دارند تا از روش لیزر خشکی واژن برای درمان اختلال خود اقدام نمایند.
سایر مقالات: کیست تخمدان چیست؟
آیا بعد از یائسگی داشتن خونریزی طبیعی است؟
خیر، بروز این اختلال کاملا نگران کننده است زیرا که خونریزی پس از دوارن یائسگی می تواند زنگ خطری برای ظاهر شدن یکی از اختلالات زیر باشد که این اختلالات عبارتند از:
- سرطان آندومتر و سارکوم رحم
- سرطان دهانه رحم یا سرطان واژن
- فیبرویئد رحم
- پولیپ رحم
- عفونت در ناحیه رحم
- ترومای لگن
در صورتی که پس از یائسگی لکه بینی و یا خونریزی را تجربه کردید بایستی در اولین فرصت به یک متخصص زنان مراجعه کنید تا در اولین فرصت تحت درمان قرار بگیرید.
